KÍNH MỪNG NGÀY ĐẠI HỘI THÁNH TĂNG - 15/01 AL, Phật lịch 2566

/Rằm tháng giêng, trăng tròn âm lịch

Tiết Nguyên Tiêu, sử tích còn ghi

Hào quang nhuộm ánh từ bi

Thánh Tăng đại hội vô nghì nhân duyên./

Ngày Rằm tháng Giêng còn gọi là tết Nguyên Tiêu, hay tết Thượng Nguyên, là ngày rằm đầu tiên của năm mới. Tết Nguyên Tiêu là dịp lễ Tết quan trọng nên ông bà ta có câu: “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”. Vào ngày này, nhà nhà thường làm mâm cơm để cúng rằm, với mong muốn thể hiện tấm lòng thành kính và biết ơn đối với Phật, Thánh, ông bà, tổ tiên, cầu mong một năm an lành, may mắn và tài lộc. 

Theo truyền thống của Phật giáo Nam tông, ngày rằm tháng Giêng cũng là ngày trăng tròn tháng Magha, là ngày lễ kỷ niệm Đại hội chư Thánh Tăng. Khi đức Phật còn tại thế, có 1250 vị Tỳ-kheo không hẹn mà cùng đến đảnh lễ Ngài tại tinh xá Trúc Lâm vào ngày trăng tròn (tức ngày Rằm tháng Giêng, Âm lịch). Các vị Tỳ-kheo đó đều là Thánh Tăng A-la-hán. Nhân đây, đức Phật thuyết giảng kệ Ovada-patimokkha, là giới luật căn bản và giáo pháp giải thoát của người xuất gia. Từ đó, ngày Rằm tháng Giêng được xem là ngày lễ kỷ niệm Đại hội chư Thánh Tăng tại tinh xá Trúc Lâm.

Lại được nghe, một hôm có nhà vua tên là Ba Tư Nặc đến bạch với Phật rằng: “Bạch Thế Tôn, mỗi khi con nhìn tăng đoàn của Ngài, thì con có niềm tin nhiều hơn ở nơi Ngài.” Câu nói này bao hàm một ý nghĩa rằng, khi con nhìn Phật con đã có niềm tin mãnh liệt, nhưng khi nhìn vào Tăng đoàn thì con lại có nhiều niềm tin hơn ở nơi Ngài. Tại vì Tăng đoàn này do đức Phật thiết lập, là sản phẩm do đức Phật xây dựng.

Có thể nói, Tăng thân của Đức Thế Tôn là đoàn thể sáng ngời, vững chãi, thảnh thơi mà chúng ta đáng quay về nương tựa. Cho nên khi quy y Phật thì cũng quy y Pháp và quy y Tăng. Ba pháp quy y này không tách rời nhau, mà là một chỉnh thể thống nhất, quý báu nhất giữa cõi đời. Và sức mạnh của Tăng thân chính là sức mạnh của sự hòa hợp, thanh tịnh, mang đến sự dẫn dắt trên con đường chánh đạo cho Phật tử thêm nhiều lợi lạc lớn.

Thế nên vào ngày Rằm tháng Giêng, Tăng đoàn và Phật tử khắp nơi làm lễ kỷ niệm với nhiều nghi thức khác nhau, như là: Lễ hội đặt bát cúng dường chư Tăng, gia theo truyền thống Phật giáo Nam tông thường tổ chức cúng dường chư Tăng, lễ thọ giới, thuyết pháp, nhiễu Phật; đặc biệt Lễ thọ đầu-đà, là lễ mà Phật tử đến chùa phát nguyện thọ trì Bát quan trai giới một ngày một đêm, tham thiền, nghe pháp, đàm đạo…nhằm thể hiện sự mộ đạo, và lòng biết ơn của mình đối với các chư Tôn Đức Tăng Ni. 

—